Ngũ Xã nghĩa là năm làng. Sử sách ghi lại rằng, vào khoảng thời Lê (1428 -1527), dân các làng Đông Mai, Châu Mỹ, Long Thượng, Điện Tiền và Đào Viên (mà tên nôm là các làng Hè, Rồng, Dí Thượng, Dí Hạ...) thuộc huyện Văn Lâm - Hưng Yên và Thuận Thành - Bắc Ninh, vốn có nghề đúc đồng đã về kinh thành để lập trường đúc tiền và đồ thờ. Họ sinh cơ lập nghiệp và tạo dựng làng mới trên đất Thăng Long, lấy tên Ngũ Xã để ghi nhớ năm làng quê gốc của mình. Về sau tổ chức thành phường nghề riêng, gọi là phường đúc đồng Ngũ Xã, nay là phố Ngũ Xã nằm ở phía đông hồ Trúc Bạch, thuộc quận Ba Đình.

Nói đến Ngũ Xã là nói tới tài năng của thợ đúc đồng Việt Nam. Những sản phẩm ra đời trong suốt gần 500 năm trở thành những tác phẩm tiêu biểu của nghệ thuật dân tộc.

Chuông và tượng đồng Ngũ Xã rất nổi tiếng. Chuông là một nhạc cụ đặc biệt, khi gõ âm thanh phải vang ngân, do đó đòi hỏi các phần của chuông phải có độ dày mỏng khác nhau. Vì thế, từ khâu làm khuôn, đến pha chế đồng, nấu đồng và rót đồng vào khuôn phải tuân thủ quy trình hết sức nghiêm ngặt và tinh vi, nhiều khi là bí quyết.

Tượng đồng điển hình của Ngũ Xã là pho A-di-đà đúc vào năm 1952 ở chùa Thần Quang, ngay trên đất làng này.

Tượng ở tư thế ngồi bằng, hình khối đơn giản nhưng hài hoà. Tượng cao 3m95, chu vi 11m6, nặng mười tấn, nằm trên toà sen bằng đồng 96 cánh, được bố cục hài hoà, hợp lý. Vẻ mặt đức Phật hiền từ, trầm tĩnh, gần gũi. Từ thân hình, dáng ngồi đến nếp áo đều toát lên sự trầm lắng, sâu xa, nhưng lại giống như người thật thể hiện quan niệm nhân sinh trong tượng Phật Việt Nam.

Tượng Trấn Võ ở đền Quán Thánh, cùng những đồ thờ như lư hương, chân đèn, hạc bằng đồng... của Ngũ Xã được coi như các cổ vật quí.