Chùa, đình, đền, tháp, nhà thờ, lăng mộ, làng bản.
Chùa Yên Lạc
Chùa Yên Lạc thuộc xóm Chùa, xã Cẩm Nhượng, huyện Cẩm Xuyên. Chùa hướng về phía tây nam, sát tỉnh lộ 14, phía đông bắc là biển cả, phía đông nam cách chùa khoảng 3km có cửa sông Gia Hội.
DU LỊCH BIỂN THIÊN CẦM ĐÁ NHẢY
Ngọn núi Tượng sát cửa sông Gia Hội vừa như bức thành chắn gió bão, vừa tạo nên nét hùng vĩ, nên thơ trong cảnh đẹp muôn màu của Cẩm Nhượng. Cách chùa 1.500m về phía tây khu du lịch Thiên Cầm mới được xây dựng, có hang Hồ Quý Ly, non xanh nước biếc bước đầu hấp dẫn khách tham quan. Hiện nay chưa tìm thấy tài liệu xác định thời gian xây dựng chùa, chỉ biết rằng nó đã tồn tại hàng mấy trăm năm, sau một số lần trùng tu tôn tạo đến nay về cơ bản vẫn giữ được nguyên trạng một số công trình kiến trúc cổ. Tam quan, Hạ điện, Trung và Thượng điện được bố trí thẳng hàng theo một trục chính, nền cao dần về phía sau. Nhà cúng âm hồn ở phía tây, cách hạ điện 0,9m, nhà bia ở phía đông đối xứng với nhà âm hồn. Hai bên trái và phải sân thượng điện là nhà tả vu và hữu vu.
Hạ điện có diện tích 38, 76m2 xây tường bao quanh mái lợp ngói vảy mặt tiền gồm 4 trụ tạo thành ba cửa ra và. chính giữa là mặt nguyệt lồng ba chữ “Yên Lạc Tự”, gian phải treo một chuông đồng nặng trên 80 kg, gần đỉnh chuông đúc 4 chữ nổi “ Yên Lạc tự chung” có niên hiệu Cảnh Thịnh. Gian trái treo một khánh đồng đối xứng với chuông bên phải, phía dưới lỗ treo có hàng chữ “ Yên Lạc Tự” và: “Cảnh Thịnh thất niên”.
Trung điện chung tường với hạ điện mái lợp ngói vảy, điện gồm 3 gian hai hồi. Tại gian giữa đặt hương án sơn son thiếp vàng, trước hương án là bàn thờ gỗ. Tượng A Di Đà bằng gỗ mít đặt trên bệ xi măng cao 1, 3 m đang ngồi thiền trên đài sen, hai mắt nhắm hai tay đan vào nhau. Bốn pho tượng phỗng ở tư thế quỳ hướng về Phật tổ A Di Đà được chạm khắc theo đặc điểm nghệ thuật Chàm. Hai bên gian giữa treo câu đối:
“Phù quả duyên hàn điền hữu thử
Từ tâm tế độ hải vô ba”
(Nghĩa là: Đi tu học đạo cũng như đi cày ruộng lúa tốt
Có lòng từ tâm giúp đời như biển không sóng)
Từ Trung điện qua một sân nhỏ sẽ tới Thượng điện, đây là trung tâm điểm được xây cao hơn, mái lợp ngói vảy xung quanh xây tường bao kín gồm 1 gian 2 hồi với 2 vì kèo gác tường. Từ cửa vào có bệ xi măng hai cấp liền nhau, trên bệ đặt lư hương bằng sứ. Đáng chú ý nhất là một số bức tượng có giá trị đặt phía sau lư hương, tượng Cửu Long bằng gỗ mít cao 0, 64 m thể hiện hình Thích Ca lúc sơ sinh đang ở thế đứng tay trái chỉ lên trời, 9 con rồng kết vào nhau tạo thành vòng bảo vệ và phun nước tắm, tượng A Di Đà bằng đồng cao 0,95m toạ trên đài sen. Phía sau cùng giáp tường có 3 tượng Tam Thế bên phải và bên trái thượng điện có tượng Nam Tào và Bắc Đẩu.
Nhìn chung di tích chùa Yên Lạc mang đậm đặc điểm kiến trúc nghệ thuật thời Hậu Lê với tính cân xứng đăng đối chuẩn mực trong kích thước thiên về thể hiện nội lực hơn là phô trương về quy mô hài hoà trong toàn bộ kiến trúc với cảnh quan thiên nhiên của một làng quê duyên hải.
Hạ điện có diện tích 38, 76m2 xây tường bao quanh mái lợp ngói vảy mặt tiền gồm 4 trụ tạo thành ba cửa ra và. chính giữa là mặt nguyệt lồng ba chữ “Yên Lạc Tự”, gian phải treo một chuông đồng nặng trên 80 kg, gần đỉnh chuông đúc 4 chữ nổi “ Yên Lạc tự chung” có niên hiệu Cảnh Thịnh. Gian trái treo một khánh đồng đối xứng với chuông bên phải, phía dưới lỗ treo có hàng chữ “ Yên Lạc Tự” và: “Cảnh Thịnh thất niên”.
Trung điện chung tường với hạ điện mái lợp ngói vảy, điện gồm 3 gian hai hồi. Tại gian giữa đặt hương án sơn son thiếp vàng, trước hương án là bàn thờ gỗ. Tượng A Di Đà bằng gỗ mít đặt trên bệ xi măng cao 1, 3 m đang ngồi thiền trên đài sen, hai mắt nhắm hai tay đan vào nhau. Bốn pho tượng phỗng ở tư thế quỳ hướng về Phật tổ A Di Đà được chạm khắc theo đặc điểm nghệ thuật Chàm. Hai bên gian giữa treo câu đối:
“Phù quả duyên hàn điền hữu thử
Từ tâm tế độ hải vô ba”
(Nghĩa là: Đi tu học đạo cũng như đi cày ruộng lúa tốt
Có lòng từ tâm giúp đời như biển không sóng)
Từ Trung điện qua một sân nhỏ sẽ tới Thượng điện, đây là trung tâm điểm được xây cao hơn, mái lợp ngói vảy xung quanh xây tường bao kín gồm 1 gian 2 hồi với 2 vì kèo gác tường. Từ cửa vào có bệ xi măng hai cấp liền nhau, trên bệ đặt lư hương bằng sứ. Đáng chú ý nhất là một số bức tượng có giá trị đặt phía sau lư hương, tượng Cửu Long bằng gỗ mít cao 0, 64 m thể hiện hình Thích Ca lúc sơ sinh đang ở thế đứng tay trái chỉ lên trời, 9 con rồng kết vào nhau tạo thành vòng bảo vệ và phun nước tắm, tượng A Di Đà bằng đồng cao 0,95m toạ trên đài sen. Phía sau cùng giáp tường có 3 tượng Tam Thế bên phải và bên trái thượng điện có tượng Nam Tào và Bắc Đẩu.
Nhìn chung di tích chùa Yên Lạc mang đậm đặc điểm kiến trúc nghệ thuật thời Hậu Lê với tính cân xứng đăng đối chuẩn mực trong kích thước thiên về thể hiện nội lực hơn là phô trương về quy mô hài hoà trong toàn bộ kiến trúc với cảnh quan thiên nhiên của một làng quê duyên hải.